Connect with us

SERACILIK

Örtüaltı Kabak Yetiştiriciliği

Published

on

Sera tipinin seçiminde etkili unsurlar : Kullanılma amacı, İhtiyaç duyulan sera büyüklüğü, Civar iklim şartları, Yerleşim yerinin fizyografik ve ekolojik özellikleri, İşletmeye ayrılan sermaye, Alet ve ekipman kullanma imkanları, Yetiştirilecek bitki türleri ve yetiştirme t

Kabak serin iklim bitkisidir. Yüksek sıcaklıklardan hoşlanmaz, düşük sıcaklıklarda sıhhatli büyür, fakat hafif donda dahi ölür.  
EKONOMİK ÜRETİM ZAMANI  
Örtü altında Sonbahar, Tek mahsul ve erken ilkbahar dönemlerinde kabak yetiştiriciliği ekonomik olmaktadır.  
TOHUMU NE ZAMAN EKELİM  
Uygun ekim tarihleri Sonbahar döneminde Eylül ayı, tek mahsulde Ekim sonu, Kasım başı ve erken İlkbahar döneminde de Aralık ayı ortasıdır.
FİDE ÜRETİMI  
Kabak fidelerinin yetiştirilmesi hıyarda olduğu gibidir. Ancak, Sonbahar döneminde aşırı ölçüde virüs zararı görüldüğünden virüs taşıyıcısı olan beyaz sineklerden korunmak için fidelerin tülbent (cibinlik bezi) altına alınması şarttır.
Tohumlar 15×15 cm boyutlarında harç dolu torbalara ekilir ve bolca sulanır. 20-25°C ortam sıcaklığında bir hafta içinde çimlenme tamamlanır. Fide gelişimi ve bakım işleri kavun ve karpuzda olduğu gibidir.  
FİDE DİKİMİ  
Dikim mesafeleri çift sıra dikim sisteminde çift sıralar arası 120- 130 cm, sıralar arası 70 cm, sıra üzeride 55 cm olmalıdır.  
ASKI İSTER  
Kabak, serada fazla yer kaplamaması için askıya ,alınır. Boylanan çeşitler iple, az boylanan çeşitler ise kargıyla veya iple askıya alınır,  
BUDAMA YAPILMAZ  
Bitki üzerinde döllenmediği için büyümeyen meyve çiçeklerinin muhakkak koparılması gerekir. Çünkü bunlar kabağın seralarda görülen en önemli hastalıkları olan Kurşuni küf (Botrytis) ve Beyaz küfün (Sclerotinia) gelişmesi için en uygun ortamlardır 
MEYVE TUTUMUNA YARDIMCI OLALIM  
Kabakta erkek ve dişi çiçekler aynı bitki üzerinde fakat ayrı ayrı yerlerdedir: Meyve tutumu için dişi çiçeklerin böcekler vasıtasıyla döllenmeleri gerekir. Bu yüzden böceklerin seraya girmesini önlemek ve gereksiz yere böcek ilaçları atmamak gerekir. 
HASAT  
Kabağın kış aylarında en geç üç günde bir, diğer dönemlerde ise iki günde bir hasat edilmesi gerekir. Hasatlar bıçakla yapılmalı ve özellikle çizilmemelerine itina edilmelidir.
Ayrıca havaların sıcak olduğu dönemlerde hasatlar sabah erken saatlerde yapılmalıdır. Sera içi ısındıktan sonra yapılacak hasatlar meyvenin muhafaza ömrünü çok kısaltır. Meyveler uygun kasalara çizilmeyecek şekilde düzgünce yerleştirilmelidir.
ÖRTÜALTI YETİŞTİRİCİLİNDE ENERJİ MUHAFAZA METODLARINDA GELİŞMELER
Türkiye'de enerji , seralarda 'yetiştirilen ürünlerden elde edilen verim ve gelir dikkate alındığında oldukça pahalı olduğundan ülkemizde zorunlu olarak iklim şartlarına bağlı bir seracılık gelişmiştir. Günümüzde serada sebze yetiştiriciliğinin en önemli meselelerinden biri kış aylarındaki düşük toprak ve hava sıcaklıklarıdır. Sera bitkilerini sadece düşük sıcaklık zararlarından ve dondan korumak amacına yönelik bir ısıtma dahi, üreticilerimize oldukça büyük maddi külfet getirmektedir.  
GÜNEŞ ENERJISINDEN YARARLANALIM  
Antalya Seracılık Araştırma Enstitüsü'nde, güneş enerjisinden faydalanarak seraların ısıtılmasında çok basit sistemler geliştirilmiş ve pratiğe aktarılmıştır. Bu sistemlerle sağlanan birkaç derecelik sıcaklık artışları dahi, bitkilerde gelişmeyi, verimi, erkenciliği ve meyve kalitesini önemli ölçüde artırdığından tüm üreticilerimizin bu sistemleri seralarında uygulamaları hem kendileri ve hemde memleket ekonomisi açısından yararlı görülmektedir. Uygulaması oldukça basit olan söz konusu sistemler şunlardır.
-Malç uygulaması,
-Su şilteleri uygulaması
-Alçak plastik tünel uygulaması
-Polietilen perde uygulaması.  
MALÇ NEDİR?  
Ürünün kalitesi ve miktarını arttırmak ve erkenciliği sağlamak için toprak yüzeyinin organik veya inorganik maddelerle örtülerek kaplanmasına malçlama denir. Malç metaryali olarak çam pürü, bitki sapları, saman balyaları, kağıt, torf, çiftlik gübresi… gibi organik maddeler ile, değişik renkteki plastikler (polietilen), alüminyum levha ve folyeler, perlit … gibi inorganik maddeler kullanılır. Malç uygulamasının faydalı ve zararlı yönlerini inceleyelim.  
MALÇLAMANIN FAYDALARI  
-Toprak sıcaklığında 3-5°C lik artış yaparak bitkilerin kuvvetli büyümesini sağlar.
-Toprak yüzeyinden fazla buharlaşmayı önlediğinden sulama sayısını azaltır.
-Sera rutubetini düşürdüğünden bazı mantari ve bakteriyel hastalıkların yayılmasını engeller.
-Toprakta tuzlulaşmaya mani olur.
-Malç materyalinin renk koyuluğuna göre yabancı otların gelişimi engellenir.
-Malçlama, bitki türüne göre verimi ve erkenciliği arttırır. Verimde % 10-200 ürün artışı, 5-20 gün erkencilik sağlar.
Örneğin: Domatesde 2-10 gün erkencilik ve % 10-50 verim artışı Biberde 12-18 gün erkencilik ve % 10-70 verim artışı Patlıcanda 15-20 gün erkencilik ve % 100 verim artışı Çilekte 5-10 gün erkencilik ve % 10-50 verim artışı sağlanmıştır.  
MALÇLAMANIN OLUMSUZ ETKİSİ  
-Malçlamanın olumsuz etkisi faydasının yanında yok denecek kadar azdır. Yinede malçlama sera rutubetini düşürdüğünden buna bağlı olarak külleme ve kırmızı örümceğin yayılmasını kolaylaştırır.
-Meyve tutması için döllenmenin gerekli olduğu çeşitlerde döllenmeye mani olur. Onun için malçlanmış seranın açık ve güneşli günlerde rutubetlendirilmesi gerekmektedir.
-Ayrıca malçlama yapılan seralarda bitki kökleri yüzeysel geliştiği için köklerin toprağa bağlantısı zayıf olur. Bu nedenle bitkiler mutlaka ip ile desteklenmelidir. 
MALÇ UYGULAMASI NASIL YAPILIR?  
Plastik malç uygulamasında: toprak tavında iken dikim yerleri hazırlanır ve hemen plastik toprak üzerine serilir. Fide dikilecek veya tohum ekilecek yerler x ve + şeklinde kesilerek ekim-dikim yapılır. Plastik mutlaka yanlardan toprağa tutturulmalıdır. 0.01-0.02 mm kalınlıkta dekara 18-20 kg plastik yeterli olmaktadır.
ORGANİK MALÇ  
Organik malçlar ise sıra aralarına serilerek uygulanır. Böylece hem üzerinde yürünen toprağın sertleşmesi önlenir hemde organik materyalin fermantasyonu ile ortamda C0 2 gazının artışı sağlanır.
SU ŞİLTESİ UYGULAMASI  
Isıtmasız seralarda güneş enerjisinden yararlanmak amacıyla kullanılır. Bitki sıralarının arasınâ yerleştirilen su şiltelerinin sera içi minimum sıcaklığını ve 10 cm toprak sıcaklığını belirli oranda artırdığı saptanmıştır. Bu sıcaklık farkının kış aylarındaki don zararını azalttığı da gözlenmiştir.  
SİSTEMİN ESASI ŞUDUR  
Su ile doldurulan şiltelerin gündüzleri seraya ulaşan enerjiyi suyun ısınması nedeniyle gece boyunca dışarı yayması ve sera içi sıcaklığın minimuma düşmesini engellemesidir. Su şiltelerinin sera içi minimum sıcaklığını 1-4°C artırdığı saptanmıştır. 
Şilte malzemesi olarak polietilen veya PVC kullanılır. 25-30 cm çapında ve 0.20-0.25 mm kalınlığındaki polietilen şiltelere su doldurulur ve bitki aralarına yerleştirilir.
ALÇAK PLASTIK TÜNEL UYGULAMASI
Sera içine yetiştirme yerlerine tohum ekimi veya fide dikiminden sonra alçak plastik tünel uygulaması yapılır. Fide yerleştirildiğinde öğrendiğimiz alçak plastik tünel uygulaması aynen yapılır. Yerden yükseklik 60-70 cm olur. Bu şekilde sera içinde ikinci bir sera oluşturulur ve geceleri oluşan düşük sıcaklıklardan bitkilerin zarar görmesi engellenir.  
POLIETILEN ISI PERDESI UYGLAMASI  
Seralarda geceleri meydana gelen ısı kaybını azaltmak amacıyla ısı perdesi kullanımı oldukça yaygındır. Isı perdesi olarak kullanılan örtü materyaline göre geceleri % 40-60 oranında enerji tasarrufu sağlamak mümkündür.  
OLUMSUZ YÖNLERİNİ YOK ETMELİYİZ  
Ancak ısı perdelerinin ışık geçirgenliğini azaltması ve sera içi nisbi nemini yükseltmesi olumsuz yönüdür. Bu olumsuzluğu ortadan kaldırmak amacıyla son yıllarda çeşitli örtü materyalleri denenmektedir.
Isı perdesi
-ışığı engellememeli – ince olmalı – esnek ve dayanıklı olmalı – ekonomik olmalıdır
Isı perdeleri seranın içine ikinci bir kat olarak monte edilir. Sera tavanı ve yanlarına ikinci bir sera şeklinde uygulanır.  
DON TEHLİKESİNDEN KORUNMAK İÇİ N YAĞMURLAMA SULAMA SİSTEMİ KULLANILABİLİNİR  
Şanslı bir iklim kuşağında bulunan ülkemizde sera alanlarının çok yaygın bulunduğu Akdeniz sahil şeridinde oluşan donlar hem ufak boyutlu ve hemde kısa sürelidir.
GELENEKSEL SISTEMLERE SON  
Seraların dondan korunması için kullanılan sistemlerin hemen hemen tümü mazot veya odun sobalarıdır. Bu geleneksel dondan korunma sistemlerinin seralarda dondan korunma için kesin bir alternatif olmadığını çiftçilerimiz bugüne kadarki tecrübeleri neticesi öğrenmişlerdir.  
ISITMA MALİYETİ YÜKSEKTİR  
Ayrıca, seralarda yapılan yetiştiriciliğin ısıtma maliyetinin oldukça yüksek olması son yıllarda çiftçilerimizi bir ümit arayışı içinde yepyeni bir dondan korunma sistemi olan yağmurlama sistemine yöneltmiştir.  
BÜYÜK TASARRUF SAĞLAR  
-Petrolün dövizle alındığı, ormanlarımızın gittikçe azaldığı ülkemizde; geleneksel dondan korunma sistemlerinin yerine yağmurlama sisteminin kullanılması suretiyle yapılabilecek olan tasarruf çok büyük boyutlardadır. 
-Örtüaltı yetiştiriciliğinde yağmurlama sistemiyle dondan korunma gerek işçilikten tasarruf, gerekse sera içi havasının kirletilmemesi ve sera içi kullanım alanının artması açısından büyük faydalar sağlamaktadır.  
TESİSİN PROJELENDİRİLMESİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR  
-Mümkünse kuyu suyu kullanılmalıdır.
-Rüzgar donlarının vuku bulabileceği yerlerde hakim yönündeki seraların başlarına birer yağmurlama başlığı ilave edilmelidir.
-Belirli bir alanın sulanması için yeterli olan bir yağmurlama sisteminin; aynı alanın dondan korunması için yeterli olmayacağı unutulmamalıdır. 
UYGUN YAĞMURLAMA BAŞLIĞI   – 3-4.5 atmosferlik işletme basıncında çalışabilen yağmurlama başlıkları tercih edilmelidir.
-Dondan korunma amacıyla kullanılan yağmurlama başlıklarının bir devrini 20 saniyeden daha kısa sürede tamamlaması gerektiği unutulmamalıdır.
-Soğuğun şiddeti ve süresine bağlı olarak yağmurlama başlığının işletme basıncı ve memesi ayarlanmalıdır.
-Kullanılan yağmurlama sistemi seranın her tarafını etkisi altına alıp, ıslatabilmelidir.
-Yüksek tünellerde plastik seraların örtü plastiğini sezon başında gergin olarak çekmeye özen göstermelidir. 
BUZLANMAYA DİKKAT  
-Özellikle yüksek plastik tünellerle plastik seralarda dış ortam sıcaklığı +2°C ye düştüğünde sistem çalıştırılmalı ve don tehlikesi tamamen geçinceye kadar devam etmelidir.
-Çok zayıf konstrüksiyonlu seralarda bu sistem kullanılmamalı; eğer kullanılıyorsa mini yağmurlayıcılardan sakınılmalıdır. Zayıf konstrüksiyonlu seralarda 6-8 cm den daha kalın buz teşekkülüne imkan verilmemeli, buz kalınlığı artıyorsa yağmurlamaya bir müddet ara verilmelidir.

Bir önceki yazımız olan Örtü Altu Dometes Yetiştiriciliği & Tohum Ekimi ve Fide Yetiştirilmesi başlıklı makalemizde Altu, Dometes ve Örtu hakkında bilgiler verilmektedir.

SERACILIK

Mor, Siyah, Mavi sebzeler kalbi korur ve bağışıklık sistemini güçlendirir.

Published

on

Mor, Siyah, Mavi sebzeler kalbi korur ve bağışıklık sistemini güçlendirir.

Mor…Siyah…Mavi!

Bu sebzeler kalbi korur ve bağışıklık sistemini güçlendirir.

Erken yaşlanmayı önler ve kanser hücrelerinin oluşumu riskini düşürür..

Erik, incir, ahududu, jaboticaba,  yaban mersini, kırmızı üzüm, erik mor patlıcan, pancar, kırmızı lahana, enginar, kırmızı soğan, sarımsak ve kırmızı marul

Bir önceki yazımız olan Sera gazı salımını kontrol edecek günlük hayattaki bazı önlemler başlıklı makalemizde Arıcılık, Arpa ve ay çiçek hakkında bilgiler verilmektedir.

Continue Reading

SERACILIK

Sera gazı salımını kontrol edecek günlük hayattaki bazı önlemler

Published

on

Atmosferi karbondioksit oranı % 0.04 e ulaştı..
Sera gazı salımını kontrol edecek günlük hayattaki bazı önlemler şöyle sıralanıyor:

Standart ampulü, tasarruf ampulü ile değiştirmek, yılda 75 kilogram kg karbondioksit tasarrufu sağlıyor.
Daha az araba kullanmak. Daha sık yürüyüp, bisiklet kullanmak ve toplu taşıma araçlarından daha çok faydalanmak. Araba kullanılmayan her 2 kilometre için 0,75 kg karbondioksit tasarruf edilecektir.
Otomobillerin hava ve yakıt filtrelerinin her zaman temiz olmasına dikkat etmek. Çok tozlu ortamlara yaptığınız yolculuklardan sonra mutlaka filtreler temizlenmeli. Kirli filtreler fazla yakıt harcanmasına yol açmaktadır.
Geri dönüşüme katkıda bulunmak. Evlerden çıkan çöplerin sadece yarısını geri dönüştürerek yılda 1200 kg karbondioksit tasarrufu sağlanabilir.
Lastik basınçlarını kontrol etmek. Düzgün şişirilmiş lastiklerle litre başına alınan yol yüzde 3 oranında artar. Sağlanacak her 4 litre benzin tasarrufu 10 kg karbondioksiti atmosferden uzak tutar.
Daha az sıcak su kullanmak. Suyu ısıtmak için çok fazla enerji kullanmak gerekiyor. Daha az su tüketen bir duş başlığı ile 175 kg, giysileri soğuk su ya da ılık suda yıkayarak da 250 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
Ambalajları fazla olan ürünlerden kaçınmak. Çöpü yüzde 10 oranında azaltarak yılda 600 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
Isınma sistemleri; Isıtıcı ayarını kışın 2 derece aşağıda, yazın 2 derece yukarıda tutmak yılda 1000 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
Elektronik cihazları tamamen kapatmak. Evde ortalama 8 saat stand by konumunda bırakılan TV, DVD, müzik seti gibi elektronik cihazlar, yılda 450 kg karbon gazının atmosfere yayılması anlamına gelir.
Her yıl en azından bir ağaç dikmek. Bir ağaç ömrü boyunca 1 ton karbondioksit emmektedir.
Özellikle ısınmada güneş enerjisi ile çalışan sistemleri kullanmak. Bu çok büyük tasarruflar sağlayacaktır.
Ormanlarda piknik yapmak yerine çok az ağaçlık küçük park ve bahçelerde piknik yapmak, orman yangınlarını engelleyecektir
Orman içlerinde yakıcı ve yanıcı maddelerle piknik yapılması engellemek. Orman içlerinde daha çok, önceden hazırlanmış yiyeceklerin tüketilmesine izin vermek.
Orman içlerinde yapılan pikniklerde kullanılan ve mercek görevi yaparak ormanların yanmasına neden olan cam kırıklarının toplatılması için gönüllü toplayıcı ekiplerinin oluşturmak. Bu sistem yerel yönetimler tarafından oluşturulabilir.
Yaygın kullanım sağlanabildiği taktirde tarım arazilerine eklenebilecek biyolojik kömür'ün küresel ısınmaya karşı en güçlü silahlardan birisi olabileceği düşünülmektedir.

Bir önceki yazımız olan Örtüaltı Domates Yetiştiriciliği başlıklı makalemizde Domates ve Örtüaltı hakkında bilgiler verilmektedir.

Continue Reading

SERACILIK

Örtüaltı Domates Yetiştiriciliği

Published

on

Bitkisel Organik Konsantre (HOC) hazırlama tesisleri uygulama üzerine kendi kendine yaşam boyu ve etkinlik için standart kalite ve istikrar sağlamak için kimyager tarafından sıkı bir laboratuvar işlemi yapılır.

Ülkemiz örtüaltı tarımında yoğun olarak yetiştirilen en önemli sebze türüdür. Ülkemiz seralarının % 50'sinde domates yetiştirilir.  
UYGUN ÇEŞIT, UYGUN DÖNEM  
Cam ve plastik seralarda başarılı bir domates yetiştiriciliği için öncelikle çeşit ve yetiştirme zamanın iyi seçilmesi gerekir.  
Yetiştirme döneminde uygun kuvvetli gelişen yüksek verimli, kaliteli, hastalıklara dayanıklı, raf ömrü uzun olan çeşitleri tercih etmeliyiz.  
TOHUM EKİMİ  
Domatesin uygun ekim tarihleri yetiştirme ortamına ve bölgeye göre değişmektedir.
•Sonbahar döneminde Temmuz-Ağustos'un ilk haftası
•Tek mahsul döneminde Eylül ortası Ekim'in ilk haftası
•İlkbahar döneminde Kasım sonu-Aralığın ilk haftasında tohum ekimi yapılır.
EN UYGUN FİDE HARCI  
2 kısım çiftlik gübresi + 2 kısım orman toprağı + 1 kısım dere kumu veya
4 kısım Çiftlik gübresi + 2 kısım bahçe toprağı + 1 kısım dere kumu şeklinde hazırlanır.  
Bu oranlarda hazırlanan harç tüm sebzelerin fide yetiştiriciliğinde de kullanılabilir. Harç; kullanılmadan önce mutlaka ilaçlanmalıdır.  
KASALARA TOHUM EKILİR
8-10 cm derinliğinde 40×60 cm genişliğindeki kasalara harç doldurulur. Her kasaya 4-5 gram tohum gelecek şekilde ekim yapılır ve tohumların üzeri 1.5 cm harç ile örtülür. Bolca sulanır. Gerekirse üzerleri çimlenme başlayıncaya kadar cam veya plastik ile kapatılır, 5- 10 gün içinde çimlenen tohumlar mutlaka şaşırtılmalıdır.  
ŞAŞIRTMA GEREKİR  
Domates fidelerinin kotiledon yaprakları (ilk çıkan karşılıklı iki yaprak) tam olarak açılıp, yere paralel duruma gelince plastik torba veya kutulara şaşırtılır. Şaşırtmayı yaparken fideleri kotiledon yapraklarından tutmak gerekir. Şaşırtma akşam üstü havanın serinlediği saatlerde yapılır. Gerekli tüm bakım işlerinden sonra fideler ortalama 3 hafta sonra dikime hazır hale gelir. Dikim zamanı fazla geciktirilmemelidir. 4-6 yapraklı fideler dikime hazırdır.  
FİDE DİKİMİ NASIL YAPILIR?  
Fide yetiştirilirken bir yandan da serada dikim hazırlıkları, gerekli temel gübreleme ve ilaçlama işleri yapılır.  
Dikim kuzey-güney yönünde çift sıralı yapılır. Böylece bitkiler ışıktan en iyi şekilde faydalanır ve meyveler daha erken olgunlaşır.  
DİKİM MESAFELERİ FARKLIDIR
-Dikim mesafesi; – çift ürün yetiştiriciliğinde 90x50x40 cm
-tek ürün yetiştiriciliğinde 100x50x45 cm olmalıdır.  
Dikim öncesi fide torbaları sulanır ve böylece torbadan kolayca çıkarılan topraklı fideler yukarıdaki ölçülerde dikilir. Gerekli su ve çapa işleminden sonra her bitki ayrı ayrı ipe alınır. 
Gerekli gübre, toprak ve yaprak analizine göre uygulanmalıdır.  
BUDAMA YAPILMALI
Budama koltuk alma, yaprak alma ve sürgün alma şeklinde yapılır. Yaşlı, hastalıklı ve fizyolojik olarak hayatiyetini kaybetmiş yapraklar alınır. Böylece ışıklanma ve havalanma kolaylaşır.
TEPE ALIMI  
Çift ürün yetiştiriciliğinde meyvelerin çabuk olgunlaşması ve kaliteli olması için tepe alımı yapılır. Bırakılmak istenen salkımın 2 yaprak üzerinden tepe alınır.
Şekil 3. Domates üretilen seranın görünümü.
TOZLANMAYA YARDIMCI OLALIM!  
Tozlanma ve döllenmeye yardımcı olmak için ya hergün saat 10. 00 – 15. 00 a rası, bitkileri sallamak gerekir, yada vibratör ile her çiçek salkımına tek tek dokunulur.  
VERİM  
Hasat tohum ekiminde 4-5 ay sonra başlar. Hasat zamanı pazar uzaklığına göre saptanır ve olgunluğa yakın meyveler hasat edilir. Verim çeşide göre değişir. Genelde 13-25 ton arasıdır.
DİKKAT!  
2-3 yılda bir toprağın 30-40 cm altındaki pulluk tabanını kırınız. Her türlü bilgi için ilgili tarım kuruluşlarına başvurmaktan kaçınmayınız.  

 

Bir önceki yazımız olan Örtüaltı Kavun Yetiştiriciliği başlıklı makalemizde Kavun ve Örtüaltı hakkında bilgiler verilmektedir.

Continue Reading

Trend Konular